Investing.com — Önümüzde sadece beş yıl kalmışken, Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 reform programı sosyal reformlarda büyük adımlar atmış olsa da, Capital Economics’e göre temel ekonomik hedeflerinin bazılarında hala yetersiz kalıyor.
Danışmanlık şirketi, işgücü piyasası göstergelerinin beklentileri aştığını vurguladı. Suudi vatandaşları arasındaki işsizlik oranı ilk çeyrekte yüzde 6,3’e düştü. Bu oran, 2030 için belirlenen yüzde 7’lik hedefin şimdiden altında kaldı ve yetkilileri yeni hedefi yüzde 5 olarak belirlemeye yöneltti.
Kadınların işgücüne katılımı yüzde 36,3’e ulaşarak yüzde 30’luk hedefi aştı ve şimdi yüzde 40’a yükseltildi.
Ev sahipliği de yüzde 63,4’e yükseldi. Bu oran, Krallığı yüzde 70’lik hedefe ulaşma yolunda ilerletiyor. Ancak artan emlak fiyatları satın alınabilirliği zorluyor.
Turizm genişlemeye devam etti. 2024’te 116 milyon ziyaretçi kaydedildi. Bu rakam bir önceki yıl 109 milyondu.
Capital Economics, bu durumun sektörü 150 milyon hedefine doğru ilerlettiğini belirtti. Ancak gelenlerin çoğu hala yerli veya dini nitelikte.
Şirket Çarşamba günkü raporunda şöyle dedi: “Geçen yılki gelenlerin sadece yüzde 25’i Suudi Arabistan dışındandı ve bunların yüzde 60’ından azı dini olmayan amaçlarla ziyaret etti.”
“Bu paylar son yıllarda çok az değişti. Bu durum, Krallığın kendisini Dubai veya Bahreyn gibi rakip olabilecek bir eğlence turizmi destinasyonu olarak pazarlamakta zorlandığını gösteriyor.”
Bu arada, mali çeşitlendirme daha zorlu olduğunu kanıtladı. Petrol dışı gelirler 2024’te 500 milyar SAR’ı aştı. Ancak Capital Economics, “önümüzdeki beş yılda Vizyon hedefini karşılamak için neredeyse iki katına çıkması gerekiyor” dedi.
İhracat çeşitlendirmesi de geride kalıyor. Petrol dışı ihracat, ilk çeyrekte petrol dışı GSYİH’nin yüzde 16,7’sine ulaştı. Bu oran, yüzde 50’lik hedefin çok altında.
Raporda şu ifadeler yer alıyor: “Vizyon 2030 hedefini (yüzde 50) karşılamak, bu yılın başlarında yapılan GSYİH’nin yeniden hesaplanması ve revizyonlarından sonra (nominal GSYİH tahminini yükselten) hedef aşağı yönlü revize edilse bile çok uzak görünüyor.”
Özellikle doğrudan yabancı yatırım (DYY) önemli bir zayıf nokta olmaya devam ediyor. Yeni bir Medeni Kanun ve yenilenen Yatırım Kanunu gibi reformlara rağmen, girişler ilk çeyrekte dört çeyreklik toplam bazında GSYİH’nin sadece yüzde 1,8’ini oluşturdu. Hedef ise yüzde 5,7.
Şirket, son değişikliklerin etkisinin “hissedilmesinin zaman alacağını” belirtti.
Capital Economics, hükümetin rotasını değiştirdiğine dair işaretler olduğunu belirtti. İkinci çeyrek bütçe verileri, sermaye harcamalarının yıllık bazda neredeyse üçte bir oranında düştüğünü gösterdi. Ayrıca Kamu Yatırım Fonu’nun dev proje portföyü 30 milyar SAR (8 milyar dolar) değerinde düşürüldü.
Capital Economics, kaynakların eğitim, işgücü piyasası ve iş ortamı gibi alanlara yeniden tahsis edilmesinin, “ekonomik çeşitlendirme çabalarını ilerletmek ve uzun vadeli büyüme beklentilerini artırmak için dev projelerden muhtemelen daha fazla şey yapacağını” öne sürdü.
Bu makale yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuş, çevrilmiş ve bir editör tarafından incelenmiştir. Daha fazla bilgi için Şart ve Koşullar bölümümüze bakın.
